Tupac Amaru II

Tupac Amaru

José Gabriel Condorcanqui Noguera, tiktukeytiat Túpac Amaru II. Tupac Amaru nesik se tunal kashtul nawi pal ne metzti yey tik ne shiwit se shikipil chikume tzunti se pual kashtul yey (19/03/1738) tik ne techan Surinama takutun ipal tutakyu tik ne italyu Perú. Yaja se wey ikman Inca, tanamakani^[1], tajpiani^[2], tatuktiani ikman^[3] katka.

Ne itekiw: tay kichiwki

Yaja kichiwki miak ajamachti:

Cartas y proclamas durante la rebelión

Kimakaket miak tajtakulis ken:

Yaja kishmatijket ken se tajkwilulchin^[4] taselis^[5](ikman: wey tajkwilulchin tik ne nacionalismoj ka nuknew Perúchanej.

Ne ichtaka itunal:

Ne inan itukey katka Carmen Rosa Noguera Valenzuela, yaja se Perúchanej katka. Ne iteku itukey katka Miguel Condorcanqui. Yaja se Perúchanej katka. Ne isiwaw itukey katka Micaela Bastidas. Yaja se Perúchanej katka. Yaja kipia yey ipijpipil katka. Ne ipijpipil intukey Fernando Túpac Amaru Bastidas, Mariano Condorcanqui Bastidas, Hipólito Condorcanqui Bastidas katka.

Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan San Francisco de Borja (Cusco), yaja mumachtij Quechua, Kastiya, Latin Wan mumachtij pal kimati ne tapalewilis^[6]

Yaja tekitki ken se tatuktiani ikman tik Surinama, Tungasuca wan Pampamarca mustayuk tik ne shiwit se shikipil chikume tzunti yey pual (1760); yaja nusan tekitki ken se kawashsiwat tanamakani. Yaja se Tatuktiani tesu tatakamatini ikman katka^[7] intzajtzalan se shikipil chikume tzunti nawi pual wan se shikipil chikume tzunti nawi pual se (1780-1781) tik ne italyu Perúchanej.

Yaja munamiktij iwan Micaela Bastidas tik ne shiwit se shikipil chikume tzunti ume pual kashtul yey (1758).

Yaja mikik se tunal kashtul yey pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chikume tzunti nawi pual se (18/05/1781), ipanpa kimusuma kenhalis wan ne miktialis tejtechan ijikman tik ne techan Cuzco, takutun ipal tutakyu tik ne italyu Perú. Kitalpachujket kan nemit shajshaput Plaza Mayor Cuzco, Cuzco tik ne italyu Perúchanej.