José Carlos Mariategui

José Carlos Mariategui
[shikpata | Shikpata ne tajkwilulchin]José Carlos Mariátegui La Chira, tiktukeytiat José Carlos. Mariategui nesik se tunal majtakti nawi pal ne metzti chikwasen tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual majtakti nawi (14/06/1894) tik ne techan Moquegua takutun ipal tutakyu tik ne italyu Perú.
Yaja se wey tawawasuani[1] , yultaketzani marxistaj[2], politicoj katka.
Ne itekiw: tay kichiwki?
[shikpata | Shikpata ne tajkwilulchin]Yaja kichiwki miak ajamachti:
- La escena contemporánea, se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (1925).
- 7 ensayos de interpretación de la realidad peruana, se shikipil chiknawi tzunti se pual chikwey (1928)
- Póstumos: El alma matinal; Defensa del marxismo; La novela y la vida; Signos y obras; El artista y la época; etc. (obras completas en tomo Amauta, 16‑20 tomos)
Kimakaket miak tajtakulis ken:
- Yaja kishmatijket ken se “Amauta” achtu wey yultaketzani marxistaj tik America Latina.
Ne ichtaka itunal:
[shikpata | Shikpata ne tajkwilulchin]Ne inan itukey katka María Amalia La Chira Ballejos, yaja se Perúchanej katka. wan ne iteku itukey katka Francisco Javier Mariátegui Requejo. Yaja se Perúchanej katka. Ne isiwaw itukey katka Anna Chiappe González (esposa). Yaja se Italiachanej katka.
Yaja kipia yey ipijpipil katka. Ne ipijpipil intukey Gloria María Mariategui, Sandro Mariategui, Sigfrido Mariategui, José Carlos Mariategui wan Javier Mariategui katka.
Yaja mumachtij tik ne ikal, yaja se mumachtij isel[3]. Yaja mumachtij Latin tik ne wey tamachtiluyan Universidad Católica de Lima tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti kashtul ume (1917).
Yaja tekitki ken se tawawasuani tik Lima, Roma wan Madrid.
- La Prensa tik ne wey techan Lima intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti chiknawi wan se shikipil chiknawi tzunti majtakti nawi (1909-1914) tik ne italyu Perúchanej.
- El Tiempo, Mundo Limeño, Lulú, El Turf, Colónida (Lima) intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti kashtul se wan se shikipil chiknawi tzunti kashtul nawi (1916‑1919)
- Kichiwki Nuestra Época y La Razón (Lima) intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti kashtul yey wan se shikipil chiknawi tzunti kashtul nawi (1918‑1919)
- Roma wan Madrid intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti kashtul nawi wan se shikipil chiknawi tzunti se pual yey (1919‑1923).
- Yaja se tatuktiani tik Claridad, intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti se pual yey wan se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1923‑1930)
- Kichiwki Editorial Minerva se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (1925),
- Revista Amauta intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti se pual chikwasen wan se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1926‑1930),
- Partido Socialista se shikipil chiknawi tzunti se pual chikwey (1928).
Yaja munamiktij iwan Anna Chiappe González tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual (1920).

Yaja mikik se tunal kashtul se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (16/04/1930), ipanpa se kukulis tesu yek pal muchi shijshiwit tik ne techan Lima, takutun ipal tutakyu tik ne italyu Perú. Kitalpachujket kan nemit shajshaput Presbitero Maestro, Lima tik ne italyu Perúchanej.
Ipanpa ini:
[shikpata | Shikpata ne tajkwilulchin]Ijilpika:
[shikpata | Shikpata ne tajkwilulchin]https://es.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Carlos_Mari%C3%A1tegui
https://mariategui.cultura.pe/biografia
https://www.uch.edu.pe/uch-noticias/p/jose-carlos-mariategui-un-literato-politico-y-pensador-peruano
https://www.mariategui.org/jose-carlos-mariategui/semblanza/